PORADY, ARTYKUŁY, LINKI

Jakie cechy powinien mieć profesjonalny opiekun/opiekunka osoby starszej?

 

Opieka nad bliską osobą starszą i niesamodzielną bywa bardzo trudna, dlatego czasami niezbędna jest fachowa pomoc z zewnątrz. Osoba lub rodzina chcąca skorzystać z usług profesjonalnej opiekunki/opiekuna powinna zwrócić baczną uwagę na posiadane cechy i predyspozycje opiekuna, bowiem to gwarantuje właściwe zajęcie się naszym podopiecznym. Na co zatem zwrócić szczególną uwagę? Przede wszystkim należy pamiętać, że dobry opiekun/opiekunka to osoba opanowana i cierpliwa. Obie te cechy są  niezwykle ważne w kontaktach z osobami niesamodzielnymi, które z racji swojego wieku i chorób bywają zdenerwowane, czują się zagubione i często mają nie najlepszy nastrój. Kolejną ważną cechą jest umiejętność szybkiego reagowania w sytuacjach kryzysowych oraz odporność na stres. Zachowanie tzw. zimnej krwi w sytuacji nagłego pogorszenia samopoczucia osoby starszej oraz umiejętność udzielenia pierwszej pomocy należą do najważniejszych obowiązków opiekuna/opiekunki. Bardzo przydatna jest także wiedza na temat chorób i  schorzeń, jakie dotykają osoby w podeszłym wieku. Należy zwrócić uwagę na doświadczenie opiekuna – ukończone kursy i szkolenia. Dobry opiekun/opiekunka powinna cechować się empatią i wrażliwością na uczucia i potrzeby osoby starszej. Ważne jest wsparcie, rozmowa oraz budowanie pozytywnych relacji pomiędzy między opiekunem a podopiecznym. Do istotnych cech osobowościowych niewątpliwie zaliczyć też ciepło i serdeczność, którymi dana osoba potrafi obdarzyć swojego podopiecznego: chodzi głównie o umiejętność stworzenia takiej sytuacji, w której senior będzie czuł się dobrze i bezpiecznie. Trzeba pamiętać także, że podstawową zasadą w opiece nad osobami niesamodzielnymi/starszymi jest szacunek w stosunku do podopiecznego. Podsumowując, praca opiekuna/opiekunki osoby starszej jest pracą wymagającą, a zatem na pewno nie powinny jej wykonywać osoby przypadkowe (których główną motywacją jest zarobienie pieniędzy), ale takie, które mają ku temu odpowiednie predyspozycje.

 

 

Opieka nad osobą starszą - jak rozmawiać ze starszymi i rodzicami?

 

Opieka nad osobami starszymi to między innymi umiejętność rozmawiania z nimi oraz słuchania tego, co mają do powiedzenia. Jednak często w naszych kontaktach z osobami starszymi pojawia się pewne lekceważenie, zniecierpliwienie lub traktowanie ich jak dzieci.

Poniżej kilka porad, jak komunikować się z osobami starszymi, aby zapewnić im komfort psychiczny i nie ranić ich uczuć:

  • Nie naruszaj godności osoby starszej poprzez krytykowanie, pouczanie, poniżanie czy wytykanie błędów;
  • Znajdź trochę czasu na rozmowę i niech to będzie czas tylko dla was;
  • Staraj się nie używać w rozmowie tonu wskazującego na znudzenie lub zniecierpliwienie;
  • Słuchaj cierpliwie. Zrozum, że osoba starsza nie zawsze z łatwością formułuje myśli
    i może potrzebuje na to trochę więcej czasu;
  • Pytaj, okazuj zainteresowanie, zachęcaj do opowiadania – nie tylko po to, aby mieć wiedzę o potrzebach i samopoczuciu osoby bliskiej, ale również po to, aby poczuli twoje zainteresowanie;
  • Okaż zrozumienie dla lęków osoby starszej związanych np. z pogarszającym się zdrowiem, przemijaniem, utratą samodzielności;
  • Pokaż, że czerpiesz z doświadczenia osoby starszej – pozwoli to dowartościować tę osobę i spowoduje, że będzie czuła się potrzebna.

 

 

Jak się komunikować z chorymi cierpiącymi na chorobę otępienną?

 

Otępienie to choroba mózgu, z powodu której dochodzi do stopniowego ograniczania komunikacji werbalnej. Chory często ma problem z wyrażeniem tego, co chciałby powiedzieć; zapomina nazwy przedmiotów; nie kończy zdań. Te rudności w porozumiewaniu się są wyzwaniem dla obu stron: opiekun często traci cierpliwość, u chorego natomiast może pojawić się nadpobudliwość lub agresja.

Istnieje kilka zasad, których opiekunowie chorych otępiennych powinni przestrzegać, by ułatwić proces komunikowania się.

  1. Utrzymuj kontakt wzrokowy i dotykowy.
  2. Wspomagaj wypowiadane zdania mową ciała, czyli gestami, mimiką, uśmiechem itp.
  3. Podczas rozmowy zadbaj, aby wyeliminować inne dźwięki, które mogą rozpraszać chorego (radio, telewizor, hałas z ulicy).
  4. Mów spokojnie, krótkimi zdaniami. Używaj zrozumiałego słownictwa.
  5. Unikaj komentarzy typu: „już nie pamiętasz?”, „parę razy już ci to mówiłam”.
  6. Nie przerywaj, gdy chory chce coś powiedzieć. Nie dopowiadaj za niego.
  7. Zachęcaj do mówienia, okazuj zainteresowanie.
  8. Nazywaj czynności, które wykonujesz; rzecz, których używasz( np. „otwieram okno”).
  9. Zadawaj proste pytania, na które odpowiedź może ograniczać się do „tak” lub „nie” (np. „czy chcesz herbaty?” zamiast „czy napijesz się czegoś?”).
  10. Zadbaj o poczucie bezpieczeństwa chorego, postaraj się, aby codzienne czynności wykonywane były o tych samych porach (np. pory posiłków, spacer po śniadaniu itp.).
  11. Przeglądaj z chorym prasę, oglądaj albumy, zdjęcia, zachęcaj do słuchania radia, pooglądania telewizji.
  12. Wspominajcie dawne czasy, rozmawiajcie o rodzinie, znajomych.
  13. Staraj się aktywizować chorego poprzez określanie daty, godziny, dnia tygodnia, ważnych datach, świętach itp.
  14. Powtarzajcie znane piosenki, wiersze, ważne daty, imiona bliskich.
  15. Przede wszystkim pamiętaj o okazywaniu szacunku. Pamiętaj, że nawet  jeśli  - w twoim odczuciu -  chory nie rozumie, co się do niego mówi, nadal odczuwa emocje.

 

 Link do artykułu „Przygotowanie rodziny do opieki nad osobą starszą, cierpiącą na chorobę otępienną”

 

 

Przystosowanie mieszkania do potrzeb osób starszych i/lub przewlekle chorych

 

Opiekując się osobą starszą i/lub niesamodzielną warto rozważyć wprowadzenie w domu pewnych zmian, aby ułatwić tej osobie codzienne funkcjonowanie i zapobiec ewentualnym upadkom, potknięciom itp. Część z tych zmian można wprowadzić w sposób prawie bezkosztowy. Przykładowe propozycje to:

  • Ustawienie mebli w taki sposób, aby nie utrudniały poruszania się;
  • Zastąpienie dywanów wykładzinami, aby wyeliminować ewentualne potknięcia;
  • Zamontowanie uchwytów przy wannie, umywalce, toalecie;
  • Wyłożenie wanny lub brodzika oraz  podłogi przy wannie matą antypoślizgową;
  • U osób z chorobami otępiennymi/Alzheimerem warto zabezpieczyć sprzęty, które mogą spowodować zagrożenie tj. żelazko, noże, kuchenka gazowa;

 

 

Zespół stresu opiekuna.

 

Konieczność sprawowania długotrwałej opieki nad osobą przewlekle chorą niesie za sobą określone konsekwencje emocjonalne, społeczne i materialne. Zwykle zmianie ulega styl życia, pełnione role i zadania. Zachodzi konieczność przeorganizowania wielu spraw, ale przede wszystkim trzeba poradzić sobie z lękiem, bezsilnością, żalem i przeciążeniem.

Taka sytuacja może doprowadzić do wystąpienia objawów, które nazywane są zespołem opiekuna (lub zespołem stresu opiekuna CSS - Caregiver Stress Syndrome).

Cały artykuł dostępny  pod linkiem:

http://dps.pl/domy/index.php?rob=radar&dzial=10&art=1617

 

Opiekujesz się bliską osobą niesamodzielną? Dowiedz się, jak zadbać również o siebie.

Kiedy bliska osoba wymaga opieki, opiekunowie często spychają na dalszy plan swoje potrzeby, przeorganizowują swoje życie i poświęcają się pomaganiu drugiej osobie. Takiej postawy niejednokrotnie oczekuje od nich dalsza rodzina lub znajomi uważając, że potrzeby chorego są najważniejsze. Niestety, spiętrzenie licznych obowiązków związanych z opieką, stresu oraz wygórowanych oczekiwań często prowadzi do poczucia uwięzienia w roli opiekuna. Nadmierne obciążenie obowiązkami może doprowadzić do wyczerpania emocjonalno-fizycznego, a nawet zakończyć się depresją. Dlatego bardzo ważne jest, by
w natłoku obowiązków opiekun myślał także o swoich potrzebach, swoim zdrowiu fizycznym i psychicznym. Aby zatem nie dopuścić do wyczerpania i obniżenia jakości życiowej opiekun powinien pamiętać o kliku bardzo istotnych kwestach:

Nauczyć się zadbać o swoje potrzeby: o prawo do odpoczynku, wyjścia
z domu, spotkania się ze znajomymi oraz sprawienia sobie jakiejś przyjemności.
Postarać się znaleźć kogoś, kto w razie potrzeby zaopiekuje się twoim podopiecznym – na kilka godzin, wieczór lub weekend. Może to być ktoś z rodziny, przyjaciel, bądź formalny opiekun.
Utrzymywać kontakt z kimś życzliwym, z kim można porozmawiać na różne tematy, kto będzie pewnym psychologicznym wsparciem, w razie potrzeby podtrzyma na duchu.
Zachować prawo do emocji: nie tłumić żalu, rozczarowania czy napięcia spowodowanego zaistniałą sytuacją. Każdy opiekun ma prawo czuć się zmęczonym, bezsilnym czy zniecierpliwionym. To zupełnie zrozumiałe i nie należy mieć z tego powodu poczucia winy.
Starać się prowadzić w miarę zdrowy tryb życia: sypiać regularnie, zachowywać aktywność fizyczną i odżywiać się rozsądnie.
W miarę potrzeby rozważyć możliwość skorzystania z pomocy udzielanej przez grupy wsparcia organizowane przez stowarzyszenia zajmujące się pomocą osobom przewlekle chorym.