POMOC Z OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ

Uwaga: W przypadku, gdy nasz bliski choruje przewlekle warto wystąpić z wnioskiem o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Zajmują się tym Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności znajdujące się w każdej gminie czy powiecie. Istnieją dwa rodzaje świadczeń przeznaczonych na częściowe pokrycie kosztów związanych z opieką nad starszą, chorą osobą. Są to: zasiłek pielęgnacyjny oraz specjalny zasiłek opiekuńczy.

 

Zasiłek pielęgnacyjny

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobom:

  • które ukończyły 75 rok życia,
  • osobom, które posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności,
  • osobom posiadającym orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała przed 21. rokiem życia.

Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi obecnie 153 zł miesięcznie.

Wysokość zasiłku nie jest uzależniona od dochodu osoby niepełnosprawnej i dochodu rodziny. Pomoc jest wypłacana bezterminowo lub do momentu ważności orzeczenia o niepełnosprawności.

Aby otrzymać zasiłek pielęgnacyjny, trzeba złożyć wniosek w urzędzie gminy lub w ośrodku pomocy społecznej.

Uwaga:

  • Zasiłek nie przysługuje, jeżeli osoba pobiera dodatek pielęgnacyjny przyznany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
  • Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej nieodpłatnie całodobowe utrzymanie.
     

Specjalny zasiłek opiekuńczy

 

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny - czyli np. dzieciom w stosunku do rodziców - jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą:

  • legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub
  • orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielniej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje w kwocie 520 zł miesięcznie.

Zasiłek opiekuńczy zależny jest od dochodu. Przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty kryterium dochodowego wynoszącego 623 zł (netto).

Specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno - rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,

b) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów,

c) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego,

d) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

2) osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej z wyjątkiem rodziny

zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością

kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotów wykonujących działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 ustawy, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 ustawy, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;

6) na osobę wymagającą opieki członek rodziny jest uprawniony za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W celu uzyskania szczegółowych informacji na temat warunków otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego w indywidualnej sprawie, osoby zainteresowane powinny zwrócić się do gminnego lub miejskiego ośrodka pomocy społecznej.

 

Usługi opiekuńcze/specjalistyczne usługi opiekuńcze

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2003 r., poz. 182 z późn. zm.) zawiera katalog świadczeń przysługujących osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych.

Osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.

Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. A zatem osobie niebędącej osobą samotną można przyznać usługi dopiero wtedy, gdy najbliżsi członkowie rodziny nie mogą jej zapewnić opieki.

 

Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Możemy mówić o czynnościach takich jak: mycie, kąpanie, zmiana pościeli, pomoc w dotarciu do lekarza, podawanie leków, karmienie, robienie podstawowych zakupów, bieżące porządki.

 

Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (np. rehabilitacja, pomoc psychologiczno-terapeutyczna, czynności edukacyjne).

 

W jaki sposób można uzyskać przyznanie usługi opiekuńczej?

Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze przyznawane są na wniosek osoby zainteresowanej, który trzeba złożyć w ośrodku pomocy społecznej w miejscu zamieszkania.

Do wniosku należy dołączyć orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub niezdolności do pracy, zaświadczenie lekarskie, zaświadczenie o dochodach osoby zainteresowanej
i członków rodziny. Pracownik socjalny dołącza również wywiad środowiskowy.

Decyzja o przyznaniu lub nie ww. usług zapada w ciągu 30 dni. Wymiar i zakres przyznawanych usług zależy od stanu zdrowia osoby zainteresowanej, jej sytuacji rodzinnej oraz sytuacji materialnej jej i jej rodziny.

Decyzja przyznająca pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych określa: okres trwania przyznanych usług; liczbę godzin tygodniowo; warunki odpłatności; zasady częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat.

Warto pamiętać:

Wysokość opłat za usługi opiekuńcze pokrywana przez ośrodek pomocy społecznej zależy od dochodu netto przypadającego na osobę mieszkająca samotnie lub średniego dochodu na jedną osobę w rodzinie. Im większy dochód, tym niższy jest udział w opłatach ponoszony przez ośrodek pomocy społecznej. Osobom i rodzinom o najniższym dochodzie (nieprzekraczającym kryterium dochodowego określonego w art.8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej)  usługi świadczone są nieodpłatnie.

 

Ośrodki wsparcia

Kolejną formą pomocy dla osób starszych i/lub chorych są ośrodki wsparcia. Jest to dzienna forma pomocy instytucjonalnej, w ramach której świadczone są różne usługi dostosowane do specyficznych potrzeb osób korzystających z tej formy pomocy, w tym usługi żywieniowe. Przy ośrodkach wsparcia mogą być prowadzone miejsca całodobowe okresowego pobytu.

Ośrodek wsparcia jest formą pomocy półstacjonarnej służącą utrzymaniu osoby w jej naturalnym środowisku i przeciwdziałaniu instytucjonalizacji.

Działalność tych ośrodków wspiera rodzinę w sprawowaniu funkcji opiekuńczych nad niesamodzielnymi członkami rodzin, zapobiegając jednocześnie umieszczaniu ich
w placówkach wsparcia całodobowego, wspiera także osoby samotne zapobiegając ich wykluczeniu z życia społecznego.

Prowadzenie ośrodków wsparcia, z wyłączeniem ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, jest zadaniem własnym gminy lub powiatu finansowanym z ich budżetu.

 

Ośrodki wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, w tym środowiskowe domy samopomocy świadczą usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi (osoby psychicznie chore i osoby upośledzone umysłowo). Środowiskowy dom samopomocy świadczy usługi w ramach indywidualnych lub zespołowych treningów samoobsługi i treningów umiejętności społecznych, polegających na nauce, rozwijaniu lub podtrzymywaniu umiejętności w zakresie czynności dnia codziennego i funkcjonowania w życiu społecznym.

Kilka domów tego typu w Polsce świadczy usługi dzienne dla osób dotkniętych chorobą Alzheimera. Tworzenie i finansowanie takich jednostek jest zadaniem administracji rządowej zleconej do realizacji gminie lub powiatowi. Środki na bieżącą działalność tych jednostek planują w swoich budżetach wojewodowie.

Decyzję o skierowaniu do ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi i decyzję ustalającą odpłatność za korzystanie z usług w tych ośrodkach wydaje właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego prowadzącej lub zlecającej prowadzenie ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Organ może zwolnić osoby zobowiązane do odpłatności za usługi w ośrodkach wsparcia, na ich wniosek, częściowo lub całkowicie z tej odpłatności.

Na koniec 2013 roku funkcjonowało w Polsce 728 środowiskowych domów samopomocy. (dane: Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej)

 

Więcej informacji na stronie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej www.mpips.gov.pl

 

Domy pomocy społecznej

Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia
w domu pomocy społecznej.

Domy pomocy społecznej, w zależności od tego, dla kogo są przeznaczone, dzielą się na następujące typy domów, dla:

1)    osób w podeszłym wieku;

2)    osób przewlekle somatycznie chorych;

3)    osób przewlekle psychicznie chorych;

4)    dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie;

5)    dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie;

6)    osób niepełnosprawnych fizycznie.

 Aby dostać się do domu pomocy społecznej trzeba złożyć pisemny wniosek w ośrodku pomocy społecznej w gminie, w której mieszka osoba zainteresowana. Do wniosku dołącza się dokument potwierdzający wysokość dochodu (czyli renty, emerytury bądź zasiłku stałego). Pracownik socjalny z ośrodka pomocy społecznej przeprowadza wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania oraz u rodziny.

Po ocenieniu sytuacji gmina wydaje decyzję o skierowaniu osoby do domu pomocy społecznej i ustaleniu opłaty za pobyt.

W przypadku, gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej,
w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące.

W razie niemożności umieszczenia w domu pomocy społecznej z powodu braku wolnych miejsc, powiadamia się osobę o wpisaniu na listę oczekujących oraz o przewidywanym terminie oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej.

 Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania.

Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1)    mieszkaniec domu,

2)    małżonek, zstępni przed wstępnymi,

3)    gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

 Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1)    mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu,

2)    małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej,

3)    gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez mieszkańca  i jego rodzinę.

Jeżeli dom pomocy społecznej prowadzony jest przez podmiot niepubliczny, decyzja gminy
o umieszczeniu osoby w domu pomocy społeczne nie jest potrzebna. Wówczas z podmiotem prowadzącym taką placówkę zawiera się jedynie umowę cywilnoprawną, która powinna określić wysokość opłat, zasady i warunki pobytu.

 

Źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Więcej informacji na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej:

http://www.mpips.gov.pl/pomoc-spoleczna/formy-udzielanej-pomocy/dom-pomo...