Dzień 7: Dyrektywa dotycząca ofiar przestępstw

30 Listopada 2012
Od 25 listopada trwają obchody 16 dni przeciw przemocy wobec kobiet. Miliony ludzi na świecie, tysiące organizacji pozarządowych i wiele agend rządowych nagłaśniają problem przemocy wobec kobiet. Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Równego Traktowania wspiera tę ważną akcję i codziennie publikuje artykuł o kolejnym z aspektów przemocy wobec kobiet. Dziś przyjrzymy się kwestii nowej dyrektywy europejskiej o ofiarach przestępstw.

Dzień 7: Dyrektywa dotycząca ofiar przestępstw

14 Listopada br. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej została opublikowana nowa dyrektywa o minimalnych standardach dla ofiar przestępstw (Dyrektywa 2012/29/EU). Przyjęcie tej dyrektywy przez Parlament Europejski i Radę jest sukcesem Viviane Reding, wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej i Komisarz ds. Sprawiedliwości, odpowiedzialnej za równość kobiet i mężczyzn. To nowe prawo jest przełomem w myśleniu o ofiarach przestępstw, które doświadczyły przemocy. Gwarantuje ono ofiarom należne im prawa, niezależnie od tego, w którym z 27 krajów Unii Europejskiej przebywają. Dyrektywa zapewnia ofiarom prawo do bycia traktowanym z szacunkiem i w sposób niedyskryminacyjny przez organy władzy, zapewnia dostęp do informacji o swoich prawach i o swojej sprawie, oraz gwarantuje wsparcie i możliwość uczestniczenia w postępowaniu karnym. Ofiary przemocy ze względu na płeć – głównie kobiety, ale też osoby transseksualne – są wymienione w grupie szczególnie narażonej na ryzyko bycia ofiarą przestępstw. Co ważne w tej dyrektywie – społeczno-kulturowy wymiar płci – ang. gender – został uznany za jeden z czynników, które mogą sprawić, że ofiara jest szczególnie narażona na potencjalne przestępstwo. Wraz z Konwencją Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (CAHVIO) dyrektywa powinna niebawem znacznie poprawić sytuację ofiar przestępstw w Polsce.

Sędzia Rafał Kierzynka z Ministerstwa Sprawiedliwości tak komentuje nową dyrektywę: „W dniu 14.11.2012 r. została opublikowana dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE z dnia 25.10.2012 r. ustanawiająca normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw, zastępująca decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW (Dz. Urz. L. 315 z 2012 r. s. 57). Jej celem jest zapewnienie ofiarom przestępstw wysokich standardów ochrony, w tym stworzenie odpowiednich warunków do udziału w postępowaniu karnym, godnego traktowania w kontaktach z organami wymiaru sprawiedliwości oraz określenie zasad postępowania mediacyjnego, zmierzającego do naprawienia szkody. Służyć temu ma przede wszystkim obowiązek pouczenia ofiary przestępstwa o przysługujących jej prawach, a także zapewnienie ochrony fizycznej oraz odpowiedniego wsparcia. Dyrektywa przyjmuje, że istnieje kategoria osób pokrzywdzonych przestępstwem, które są szczególnie bezbronne lub znajdują się w sytuacjach narażających je na podwyższone ryzyko. Zalicza do nich m. in. ofiary przemocy domowej, ofiary przemocy z uwagi na płeć lub ofiary przemocy seksualnej. Dyrektywa przewiduje dla nich specjalistyczne wsparcie i ochronę prawną, uwzględniającą ich szczególne potrzeby oraz związek ze sprawcami. Wsparcie takie może obejmować zapewnienie schronienia i bezpiecznego zakwaterowania, pilną pomoc medyczną, skierowanie na badania lekarskie w celu uzyskania dowodów w przypadku gwałtu lub napaści na tle seksualnym, doradztwo psychologiczne i prawne, opiekę pourazową oraz specyficzne usługi dla dzieci będących bezpośrednio lub pośrednio ofiarami. Państwa członkowskie zobowiązane są do transpozycji dyrektywy do dnia 16.11.2015 r. Z tym dniem w całej Unii Europejskiej winny zatem zostać wprowadzone rozwiązania organizacyjne i prawne, które odpowiadają wymogom dyrektywy.”

 

kolejny artykuł