1 października - Międzynarodowy Dzień Osób Starszych

30 Września 2017
14 grudnia 1990 roku Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych wyznaczyło dzień 1 października jako Międzynarodowy Dzień Osób Starszych.

Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego (A/RES/45/106) została przyjęta w następstwie innych inicjatyw Narodów Zjednoczonych na rzecz osób starszych, takich jak Międzynarodowy Wiedeński Plan Działania Dotyczący Osób Starszych, przyjęty w 1982 roku przez Światowe Zgromadzenie na Temat Osób Starszych.

Tematem tegorocznego Międzynarodowego Dnia Osób Starszych  2017  jest "Wejście w przyszłość: Wykorzystanie Talentów, Wkładów i Uczestnictwa Starszych Osób w Społeczeństwie.”[1]

Poprzez obchodzenie Międzynarodowego Dnia Osób Starszych podkreśla się znaczenie osób starszych i zwraca uwagę na ich funkcjonowanie w rodzinach, społecznościach i społeczeństwie.

Temat tegorocznego Dnia podkreśla związek pomiędzy wykorzystaniem talentów a wkładem osób starszych w realizację Agendy 2030 r. oraz Madryckiego Międzynarodowego Planu Działania na Rzecz Osób Starszych.

ONZ zauważa również, że wyraźna potrzeba dotarcia do często pomijanych i niedocenianych osób starszych jest nie tylko istotna dla ich samopoczucia, ale również konieczna dla zrównoważonego rozwoju.

Jak podkreśla ONZ idea tegorocznego Dnia ma przyczynić się do zbadania skutecznych sposobów promowania i wzmacniania udziału osób starszych w różnych aspektach życia społecznego, kulturalnego, gospodarczego i obywatelskiego oraz politycznego, zgodnie z podstawowymi prawami, potrzebami i preferencjami osób starszych.

Międzynarodowy Dzień Osób Starszych jest także okazją do podjęcia dyskusji i zastanowienia się nad sytuacją osób starszych i problemami, z którymi one się zmagają. Jest również okazją do zerwania ze stereotypem utożsamiającym wiek dojrzały z niedołężnością i niesamodzielnością.

Ageizm jest szeroko rozpowszechnioną i negatywną postawą wynikającą z założenia, że ​​dyskryminacja ze względu na wiek, a czasami zaniedbywanie i nadużywanie osób starszych jest normą społeczną, a zatem akceptowalne. Taka dyskryminacja kształtuje sposób traktowania i postrzegania osób starszych przez ich otoczenie i społeczeństwa, w tym m.in. w placówkach medycznych, miejscach pracy, które ograniczają potencjał osób starszych i wpływają na ich zdrowie i samopoczucie.[2] Starzenie się jednak nie musi oznaczać wycofania się z aktywnego życia. To czas na nieustającą samorealizację.

W okresie ostatniego ćwierćwiecza obserwujemy w Polsce spowolnienie rozwoju demograficznego oraz znaczące zmiany w strukturze wieku jej mieszkańców. Trwający proces starzenia się ludności Polski będący wynikiem korzystnego zjawiska, jakim jest wydłużanie się trwania życia, jest pogłębiany niskim poziomem dzietności.

W końcu 2015 r. liczba ludności Polski wynosiła 38,4 mln, w tym ponad 8,8 mln stanowiły osoby w wieku 60 lat i więcej (blisko 23%). Prawie 18% osób starszych stanowią osoby w wieku co najmniej 80 lat.

Wśród populacji osób w starszym wieku większość stanowią kobiety (59%).

W miastach ludność w starszym wieku stanowi prawie czwartą część populacji; na terenach wiejskich mieszka ich mniej i stanowią 20% mieszkańców.

Wyniki Prognozy ludności na lata 2014 - 2050 wskazują na pogłębianie się procesu starzenia społeczeństwa. Mimo przewidywanego spadku liczby ludności o 4,5 mln do 2050 r., spodziewany jest systematyczny wzrost liczby ludności w wieku 60 lat i więcej. Populacja osób w tym wieku wzrośnie w końcu horyzontu prognozy do 13,7 miliona i będzie stanowiła ponad 40% ogółu ludności. W 2050 r. osoby w wieku 60 lat i więcej, zamieszkałe w miastach. będą stanowiły 23,5% ogółu ludności kraju, zaś mieszkańcy wsi w tym wieku - 16,8%. W 2050 r. aż 42% mieszkańców miast i 38% mieszkańców wsi będzie miało co najmniej 60 lat.[3]

Zmiany demograficzne oraz starzenie się społeczeństw stwarza zarówno wyzwania, jak i nowe możliwości. Sytuacja demograficzna wielu europejskich krajów – w tym Polski – sprawia, że konieczne jest podejmowanie działań na rzecz dłuższego pozostawania osób starszych aktywnymi zawodowo i społecznie. Aktywność osób starszych to przede wszystkim tworzenie miejsc pracy dostosowanych do potrzeb tych osób; zwalczanie wykluczenia społecznego poprzez wspieranie aktywnego udziału w społeczeństwie oraz zachęcanie do zdrowego trybu życia.

 

[1] https://www.un.org/development/desa/ageing/international-day-of-older-pe...

[2] http://www.un.org/en/events/olderpersonsday/

[3] Informacja o sytuacji osób starszych na podstawie badań Głównego Urzędu Statystycznego, GUS, Warszawa 2016 r.